Bạn muốn tham gia thị trường chứng khoán nhưng lại không có nhiều thời gian để đọc báo cáo tài chính, chọn từng cổ phiếu hay theo dõi bảng giá mỗi ngày.
Nếu vậy, việc tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì có thể là một trong những bước đầu tiên đáng cân nhắc.
Thay vì tự mình lựa chọn từng doanh nghiệp, các bạn có thể đầu tư thông qua một quỹ với danh mục cổ phiếu được xây dựng và quản lý bởi đội ngũ chuyên môn.
Cách tiếp cận này giúp nhà đầu tư tham gia vào thị trường cổ phiếu theo một chiến lược rõ ràng hơn, đồng thời hỗ trợ đa dạng hóa danh mục.
Tuy nhiên, quỹ cổ phiếu không phải là sản phẩm “mua rồi chắc chắn có lời”.
Giá trị chứng chỉ quỹ vẫn có thể tăng hoặc giảm theo thị trường, vì vậy hiểu đúng quỹ cổ phiếu là gì, lợi nhuận đến từ đâu và rủi ro nằm ở đâu là điều rất quan trọng trước khi đầu tư.
Trong bài viết này, tôi sẽ cùng các bạn đi từ kiến thức cơ bản đến cách lựa chọn quỹ cổ phiếu phù hợp với mục tiêu tài chính của mình.
Quỹ cổ phiếu là gì?
Hiểu đơn giản, quỹ cổ phiếu là một quỹ đầu tư tập trung phần lớn danh mục vào cổ phiếu của các doanh nghiệp.
Nguồn vốn của nhiều nhà đầu tư được tập hợp lại và được công ty quản lý quỹ đầu tư theo mục tiêu, chiến lược và giới hạn đã công bố.
Investor.gov mô tả stock fund hay equity fund là loại quỹ đầu tư chủ yếu vào cổ phiếu, trong đó loại cổ phiếu được lựa chọn phụ thuộc vào mục tiêu và chiến lược của từng quỹ.
Vì vậy, khi hỏi quỹ cổ phiếu là gì, các bạn có thể hình dung đơn giản:
Nhà đầu tư → mua chứng chỉ quỹ → quỹ tập hợp vốn → đội ngũ quản lý xây dựng danh mục cổ phiếu → giá trị danh mục thay đổi → NAV thay đổi.
Nhà đầu tư thực sự sở hữu gì?
Khi đầu tư vào quỹ, các bạn không trực tiếp sở hữu từng cổ phiếu như khi mua VCB, FPT hay một mã chứng khoán cụ thể trên sàn.
Thay vào đó, nhà đầu tư sở hữu chứng chỉ quỹ, đại diện cho phần vốn góp của mình trong quỹ.
Điều này cũng có nghĩa kết quả đầu tư của các bạn phụ thuộc vào hiệu quả của toàn bộ danh mục chứ không chỉ một doanh nghiệp duy nhất.
Đây là điểm đầu tiên cần ghi nhớ khi tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì.
Quỹ cổ phiếu là gì và hoạt động như thế nào?
Một quỹ cổ phiếu thường có đội ngũ quản lý quỹ nghiên cứu doanh nghiệp, theo dõi kinh tế vĩ mô, định giá cổ phiếu và xây dựng danh mục phù hợp với chiến lược đã công bố.
Ví dụ, có quỹ ưu tiên doanh nghiệp vốn hóa lớn, có quỹ tìm kiếm cổ phiếu tăng trưởng và cũng có quỹ tập trung vào những doanh nghiệp được đánh giá đang có mức định giá hấp dẫn.
NAV của quỹ cổ phiếu là gì?
NAV là viết tắt của Net Asset Value – Giá trị tài sản ròng.
Có thể hiểu đơn giản:
NAV = Tổng giá trị tài sản của quỹ – Tổng nghĩa vụ phải trả.
NAV/CCQ là giá trị tài sản ròng tương ứng với một chứng chỉ quỹ.
Khi giá trị các cổ phiếu trong danh mục tăng, NAV của quỹ có thể tăng.
Ngược lại, nếu thị trường giảm hoặc những cổ phiếu lớn trong danh mục giảm giá, NAV cũng có thể giảm.
Vì vậy, hiểu quỹ cổ phiếu là gì cũng đồng nghĩa với việc hiểu rằng giá chứng chỉ quỹ không cố định.
Ai quyết định mua và bán cổ phiếu trong quỹ?
Đối với quỹ được quản lý chủ động, đội ngũ quản lý quỹ sẽ quyết định việc lựa chọn, mua, bán và điều chỉnh tỷ trọng cổ phiếu theo chiến lược đầu tư.
Investor.gov lưu ý rằng quỹ quản lý chủ động có khả năng vượt chỉ số tham chiếu nhưng kết quả cũng phụ thuộc đáng kể vào năng lực của nhà quản lý quỹ.
Điều đó giải thích vì sao hai quỹ cùng đầu tư cổ phiếu nhưng kết quả có thể rất khác nhau.
Quỹ cổ phiếu tạo lợi nhuận như thế nào?
Muốn hiểu sâu quỹ cổ phiếu là gì, các bạn nên biết quỹ tạo ra giá trị từ đâu.
Thông thường có hai nguồn chính.
Tăng giá của cổ phiếu trong danh mục
Nếu quỹ mua một cổ phiếu ở mức giá hợp lý và doanh nghiệp tăng trưởng tốt, giá cổ phiếu có thể tăng theo thời gian.
Khi tổng giá trị danh mục tăng, NAV của quỹ có thể tăng theo.
Đây thường là nguồn tạo tăng trưởng quan trọng của quỹ cổ phiếu.
Cổ tức từ doanh nghiệp
Một số doanh nghiệp trong danh mục có thể trả cổ tức.
Nguồn cổ tức này trở thành một phần tài sản của quỹ và được phản ánh vào kết quả hoạt động theo cơ chế của từng quỹ.
Investor.gov cũng cho biết quỹ đầu tư có thể tạo giá trị cho nhà đầu tư từ cổ tức, lãi vốn và sự gia tăng của NAV.
Lợi ích của quỹ cổ phiếu là gì?
Một trong những lý do nhiều người tìm kiếm quỹ cổ phiếu là gì là họ muốn tham gia thị trường chứng khoán nhưng không muốn tự mình quản lý từng cổ phiếu.
Đây cũng chính là điểm mà quỹ cổ phiếu có thể mang lại một số lợi ích đáng chú ý.
Danh mục được quản lý chuyên nghiệp
Để tự đầu tư cổ phiếu hiệu quả, nhà đầu tư thường phải đọc báo cáo tài chính, theo dõi doanh nghiệp, phân tích ngành, định giá và quản lý danh mục.
Không phải ai cũng có đủ thời gian để thực hiện tất cả những việc này.
Với quỹ cổ phiếu, việc nghiên cứu và quản lý danh mục được thực hiện bởi đội ngũ chuyên môn theo chiến lược đã công bố.
Hỗ trợ đa dạng hóa danh mục
Nếu các bạn chỉ sở hữu một hoặc hai cổ phiếu, kết quả đầu tư có thể phụ thuộc rất lớn vào một vài doanh nghiệp.
Một quỹ có thể phân bổ vốn vào nhiều cổ phiếu, nhiều ngành và nhiều nhóm doanh nghiệp khác nhau.
Investor.gov cho rằng việc phân bổ vào nhiều doanh nghiệp và nhiều ngành có thể hỗ trợ giảm mức độ phụ thuộc vào một khoản đầu tư riêng lẻ.
Tuy nhiên, đa dạng hóa không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn rủi ro.
Dễ tiếp cận hơn với người mới
Một số quỹ cho phép bắt đầu với số vốn tương đối nhỏ.
Thay vì phải chia tiền để mua nhiều mã cổ phiếu khác nhau, nhà đầu tư có thể sở hữu một phần của danh mục thông qua chứng chỉ quỹ.
Đây là một lợi ích quan trọng khi các bạn mới bắt đầu tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì.
Không cần theo dõi bảng điện mỗi ngày
Bạn không cần phải liên tục quyết định:
Hôm nay mua mã nào?
Có nên bán cổ phiếu này không?
Thị trường giảm thì xử lý thế nào?
Việc quản lý danh mục thuộc trách nhiệm của đội ngũ quản lý quỹ.
Điều này khiến quỹ cổ phiếu đặc biệt đáng để tìm hiểu với những người bận rộn nhưng vẫn muốn tham gia vào tiềm năng tăng trưởng của thị trường chứng khoán.
Rủi ro của quỹ cổ phiếu là gì?
Nếu chỉ đọc đến phần lợi ích, các bạn mới hiểu một nửa câu chuyện về quỹ cổ phiếu là gì.
Nửa còn lại chính là rủi ro.
Rủi ro thị trường
Đây là rủi ro dễ thấy nhất.
Nếu thị trường chứng khoán giảm mạnh, phần lớn cổ phiếu trong danh mục cũng có thể giảm theo và khiến NAV của quỹ đi xuống.
Investor.gov lưu ý giá trị của quỹ cổ phiếu có thể tăng hoặc giảm nhanh trong ngắn hạn vì tài sản cơ sở chính là cổ phiếu.
Vì vậy, quỹ cổ phiếu không phù hợp với tư duy lợi nhuận chắc chắn.
Rủi ro doanh nghiệp
Một doanh nghiệp trong danh mục có thể kinh doanh kém hiệu quả, mất thị phần hoặc gặp vấn đề tài chính.
Nếu cổ phiếu đó chiếm tỷ trọng lớn, NAV của quỹ có thể bị ảnh hưởng.
Rủi ro tập trung
Không phải quỹ nào cũng đa dạng hóa như nhau.
Một quỹ tập trung nhiều vào ngân hàng, công nghệ hoặc bất động sản có thể biến động mạnh nếu ngành đó gặp khó khăn.
Investor.gov cũng cảnh báo một quỹ tập trung vào một lĩnh vực hẹp chưa chắc đã tạo ra mức độ đa dạng hóa mà nhà đầu tư mong muốn.
Rủi ro từ chiến lược quản lý
Quỹ chủ động phải đưa ra nhiều quyết định về doanh nghiệp, mức giá và thời điểm.
Nếu nhận định của đội ngũ quản lý không chính xác, quỹ có thể có kết quả thấp hơn thị trường hoặc chỉ số tham chiếu.
Đó là lý do khi tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì, các bạn không nên chỉ nhìn tên quỹ mà cần đọc cả chiến lược đầu tư.
Quỹ cổ phiếu khác gì tự đầu tư cổ phiếu?
Đây có lẽ là câu hỏi phổ biến nhất sau khi hiểu quỹ cổ phiếu là gì.
Nếu tự đầu tư, các bạn trực tiếp lựa chọn từng cổ phiếu và tự quyết định mua, bán, tỷ trọng cũng như thời điểm giao dịch.
Điều đó mang lại quyền kiểm soát cao nhưng đòi hỏi nhiều kiến thức và thời gian hơn.
Với quỹ cổ phiếu, nhà đầu tư chuyển phần lớn quá trình lựa chọn và quản lý danh mục cho công ty quản lý quỹ.
Có thể hình dung đơn giản:
| Tiêu chí | Quỹ cổ phiếu | Tự mua cổ phiếu |
|---|---|---|
| Lựa chọn cổ phiếu | Đội ngũ quản lý quỹ | Nhà đầu tư |
| Quản lý danh mục | Chuyên nghiệp | Tự quản lý |
| Thời gian theo dõi | Thấp hơn | Cao hơn |
| Đa dạng hóa | Thường thuận tiện hơn | Phụ thuộc vốn và cách đầu tư |
| Quyền quyết định từng mã | Không trực tiếp | Hoàn toàn chủ động |
| Biến động | Có | Có |
| Phù hợp | Người muốn ủy thác quản lý danh mục | Người có thời gian và kinh nghiệm |
Không có phương án nào mặc nhiên tốt hơn.
Điều quan trọng là lựa chọn hình thức phù hợp với kiến thức, thời gian, mục tiêu và khả năng chịu biến động của các bạn.
Quỹ cổ phiếu và quỹ trái phiếu khác nhau thế nào?
Khi tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì, các bạn thường sẽ gặp thêm quỹ trái phiếu.
Hai sản phẩm có tài sản cơ sở và đặc điểm rất khác nhau.
Quỹ cổ phiếu tập trung vào cổ phiếu và hướng tới tăng trưởng vốn trong dài hạn.
Trong khi đó, theo quy định hiện hành, quỹ trái phiếu đầu tư từ 80% NAV trở lên vào trái phiếu, công cụ thị trường tiền tệ, tiền gửi có kỳ hạn và các công cụ thu nhập cố định khác.
Do tài sản cơ sở khác nhau, quỹ cổ phiếu thường có mức biến động cao hơn.
Quỹ trái phiếu thường được sử dụng nhiều hơn cho mục tiêu bổ sung tài sản thu nhập cố định trong danh mục.
Tôi không cho rằng nhà đầu tư nhất thiết phải chọn một trong hai.
Một danh mục có thể kết hợp quỹ cổ phiếu + quỹ trái phiếu theo mục tiêu, thời gian và khẩu vị rủi ro của từng người.
Ai phù hợp sau khi hiểu quỹ cổ phiếu là gì?
Quỹ cổ phiếu có thể đáng để tìm hiểu nếu các bạn có thời gian đầu tư tương đối dài và chấp nhận NAV biến động.
Sản phẩm cũng phù hợp hơn với những người muốn tham gia vào thị trường cổ phiếu nhưng không muốn tự nghiên cứu và quản lý từng mã.
Nếu khoản tiền của các bạn cần sử dụng trong vài tháng tới, quỹ cổ phiếu có thể không phải lựa chọn phù hợp.
Nguyên nhân là thị trường có thể giảm đúng thời điểm các bạn cần rút tiền.
Ngược lại, nếu mục tiêu là tích lũy cho những kế hoạch dài hơn như mua nhà, xây dựng tài sản hoặc chuẩn bị tài chính nhiều năm tới, các bạn có thể nghiên cứu vai trò của quỹ cổ phiếu trong danh mục.
Cách lựa chọn quỹ cổ phiếu phù hợp
Biết quỹ cổ phiếu là gì chưa đủ.
Một phần quan trọng hơn là biết mình đang chọn quỹ như thế nào.
1. Xem chiến lược đầu tư
Quỹ đang tập trung vào cổ phiếu vốn hóa lớn hay doanh nghiệp tăng trưởng?
Quỹ đầu tư theo giá trị, tăng trưởng hay kết hợp nhiều phong cách?
Đây là điều đầu tiên cần đọc.
2. Xem danh mục thực tế
Các bạn nên xem những cổ phiếu lớn nhất mà quỹ đang nắm giữ.
Hãy chú ý tỷ trọng của từng ngành và mức độ tập trung vào các cổ phiếu lớn.
3. Xem hiệu suất trong nhiều giai đoạn
Đừng lựa chọn một quỹ chỉ vì tháng vừa rồi tăng mạnh.
Hãy nhìn 3 tháng, 6 tháng, 1 năm, 3 năm hoặc từ khi thành lập nếu có đủ dữ liệu.
Quan trọng hơn, hãy so sánh quỹ với chỉ số tham chiếu phù hợp trong cùng khoảng thời gian.
4. Xem mức độ biến động
Hai quỹ có thể đạt cùng mức lợi nhuận nhưng đường đi hoàn toàn khác nhau.
Một quỹ có thể biến động rất mạnh, trong khi quỹ còn lại ổn định hơn.
Investor.gov nhấn mạnh rằng kết quả quá khứ không dự báo chắc chắn tương lai, nhưng dữ liệu lịch sử vẫn có thể giúp nhà đầu tư quan sát mức độ biến động của quỹ.
5. Kiểm tra phí
Các bạn cần xem:
Phí quản lý.
Phí mua hoặc phát hành nếu có.
Phí bán lại.
Các điều kiện liên quan đến thời gian nắm giữ.
Chi phí nhỏ nhìn theo từng năm có thể tạo ra khác biệt đáng kể khi đầu tư dài hạn.
6. Đọc bản cáo bạch
Đây là bước nhiều nhà đầu tư bỏ qua.
Bản cáo bạch giúp các bạn hiểu mục tiêu, chiến lược, rủi ro, biểu phí và cơ chế vận hành của quỹ.
Nếu muốn thực sự hiểu quỹ cổ phiếu là gì, đừng chỉ đọc quảng cáo của quỹ.
Cách đầu tư quỹ cổ phiếu cho người mới
Nếu đây là lần đầu tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì, tôi không khuyên các bạn bắt đầu bằng câu hỏi:
“Quỹ nào lời nhiều nhất?”
Hãy bắt đầu bằng:
Tôi đầu tư để làm gì?
Sau đó hãy xác định thời gian đầu tư, khả năng chịu biến động và khoản tiền có thể dành cho đầu tư dài hạn.
Một quy trình đơn giản có thể là:
Mục tiêu → thời gian → khẩu vị rủi ro → lựa chọn quỹ → bắt đầu → đầu tư định kỳ → đánh giá lại.
Có nên đầu tư định kỳ?
Đầu tư định kỳ là cách chia khoản đầu tư thành nhiều lần thay vì cố đoán thời điểm tốt nhất của thị trường.
Cách này không đảm bảo lợi nhuận và cũng không loại bỏ rủi ro.
Tuy nhiên, nó có thể giúp nhà đầu tư xây dựng tính kỷ luật và giảm áp lực phải liên tục tìm “đáy” hay “đỉnh”.
Đối với người mới tìm hiểu quỹ cổ phiếu là gì, đây là một phương pháp đáng nghiên cứu.
Những sai lầm thường gặp khi đầu tư quỹ cổ phiếu
Sai lầm đầu tiên là mua quỹ chỉ vì thấy lợi nhuận gần đây rất cao.
Thị trường tăng mạnh trong quá khứ không đồng nghĩa sẽ tiếp tục tăng với tốc độ tương tự.
Sai lầm thứ hai là đầu tư tiền cần sử dụng trong ngắn hạn.
Nếu thị trường giảm mạnh đúng lúc cần tiền, các bạn có thể phải bán khi NAV đang ở mức thấp.
Sai lầm thứ ba là liên tục đổi quỹ theo bảng xếp hạng ngắn hạn.
Một quỹ đứng đầu trong một tháng chưa chắc tiếp tục đứng đầu trong một năm.
Sai lầm cuối cùng là cho rằng quỹ cổ phiếu đồng nghĩa với “chuyên gia đầu tư nên chắc chắn không lỗ”.
Không có quỹ cổ phiếu nào loại bỏ hoàn toàn rủi ro thị trường.
Câu hỏi thường gặp về quỹ cổ phiếu là gì?
Quỹ cổ phiếu có an toàn không?
Không nên gọi quỹ cổ phiếu là sản phẩm “an toàn tuyệt đối”.
Danh mục đầu tư chủ yếu vào cổ phiếu nên NAV có thể biến động đáng kể theo thị trường.
Đầu tư quỹ cổ phiếu có thể lỗ không?
Có.
Nếu giá trị cổ phiếu trong danh mục giảm, NAV của quỹ có thể giảm và nhà đầu tư có thể chịu thua lỗ.
Quỹ cổ phiếu có cam kết lợi nhuận không?
Không.
Kết quả trong quá khứ chỉ mang tính tham khảo và không đại diện hay cam kết kết quả trong tương lai.
Quỹ cổ phiếu có phải quỹ mở không?
Không phải mọi hình thức quỹ đầu tư vào cổ phiếu trên thế giới đều là quỹ mở.
Tuy nhiên tại Việt Nam, nhiều sản phẩm quỹ cổ phiếu dành cho nhà đầu tư cá nhân hiện được tổ chức dưới hình thức quỹ mở.
Quỹ cổ phiếu khác ETF thế nào?
Quỹ cổ phiếu chủ động thường có đội ngũ quản lý lựa chọn cổ phiếu theo chiến lược riêng.
ETF thường hướng tới mô phỏng một chỉ số cụ thể, dù trên thế giới cũng tồn tại ETF được quản lý chủ động.
Người mới có nên đầu tư quỹ cổ phiếu?
Có thể tìm hiểu nếu các bạn hiểu rủi ro, có thời gian đầu tư phù hợp và chấp nhận biến động.
Việc bắt đầu với số vốn phù hợp cũng giúp nhà đầu tư làm quen với cách NAV vận động trước khi tăng quy mô đầu tư.
Có cần theo dõi NAV mỗi ngày?
Không nhất thiết nếu mục tiêu của các bạn là dài hạn.
Việc liên tục nhìn biến động hàng ngày đôi khi khiến nhà đầu tư phản ứng quá mức với những biến động ngắn hạn.
Nên giữ quỹ cổ phiếu bao lâu?
Không có một con số phù hợp cho tất cả mọi người.
Nhìn chung, vì cổ phiếu có thể biến động mạnh trong ngắn hạn, các bạn nên xác định một khung thời gian đủ dài và phù hợp với mục tiêu tài chính trước khi đầu tư.
Kết luận: Hiểu quỹ cổ phiếu là gì trước khi đầu tư
Nếu cần trả lời câu hỏi quỹ cổ phiếu là gì bằng một câu thật ngắn, tôi sẽ nói:
Đây là quỹ sử dụng phần lớn nguồn vốn để đầu tư vào danh mục cổ phiếu, được quản lý theo một chiến lược xác định và nhà đầu tư tham gia thông qua chứng chỉ quỹ.
Điểm hấp dẫn của quỹ cổ phiếu nằm ở khả năng tiếp cận một danh mục được quản lý chuyên nghiệp, hỗ trợ đa dạng hóa và hướng tới tăng trưởng tài sản dài hạn.
Nhưng đi cùng với tiềm năng tăng trưởng là biến động và rủi ro thị trường.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:
“Quỹ nào đang có lợi nhuận cao nhất?”
Tôi cho rằng các bạn nên hỏi:
“Mục tiêu của tôi là gì?”
“Tôi có thể đầu tư trong bao lâu?”
“Tôi có chịu được những giai đoạn NAV giảm hay không?”
Khi ba câu hỏi đó có câu trả lời rõ ràng, việc lựa chọn quỹ cổ phiếu sẽ có cơ sở hơn rất nhiều.
Tìm hiểu quỹ cổ phiếu tại Lighthouse Capital
Sau khi hiểu quỹ cổ phiếu là gì, các bạn có thể nghiên cứu thêm những sản phẩm cụ thể trên thị trường.
Lighthouse Capital hiện quản lý Quỹ Đầu tư Năng động Lighthouse – LHCDF, một quỹ mở được thành lập ngày 30/05/2024 và hướng tới cơ hội tăng trưởng thông qua đầu tư trên thị trường cổ phiếu.
Theo thông tin công bố của Lighthouse Capital, nhà đầu tư có thể bắt đầu LHCDF từ 100.000 đồng, quỹ giao dịch vào Thứ Ba và Thứ Sáu, phí phát hành hiện tại là 0%.
Nếu mục tiêu của các bạn là tăng trưởng tài sản dài hạn và có khả năng chấp nhận biến động của thị trường cổ phiếu, có thể tìm hiểu chiến lược, danh mục, NAV và các tài liệu công bố của LHCDF trước khi đưa ra quyết định.
Tìm hiểu Quỹ Đầu tư Năng động Lighthouse – LHCDF
Lighthouse Capital – Mỗi mục tiêu tài chính cần một chiến lược phù hợp.
Thông tin trong bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức chung, không phải khuyến nghị mua hoặc bán chứng chỉ quỹ. Kết quả đầu tư trong quá khứ không hàm ý đại diện hay cam kết cho kết quả đầu tư trong tương lai.
